Alimentatie en hypotheek: hoeveel kun je lenen?

Betaal of ontvang je alimentatie en wil je een hypotheek afsluiten? Dan is het goed om te weten dat alimentatie flink kan meewegen in wat je kunt lenen. Soms in je voordeel, soms in je nadeel. Het verschil tussen partneralimentatie en kinderalimentatie speelt daarbij een grote rol, net als de afspraken die je in je echtscheidingsconvenant hebt vastgelegd.

In dit artikel leggen we precies uit hoe alimentatie en je hypotheek samenhangen. Je leest hoe partner- en kinderalimentatie je leencapaciteit beïnvloeden, met een rekenvoorbeeld, waarom de looptijd uitmaakt, hoe de geldverstrekker je alimentatie beoordeelt, hoe het fiscaal zit en wat alimentatie afkopen betekent. Zo voorkom je verrassingen bij je hypotheekaanvraag.

Inhoudsopgave

1. Hoe alimentatie meeweegt in je hypotheek
2. Partneralimentatie die je betaalt
3. Partneralimentatie die je ontvangt
4. Hoe de geldverstrekker ontvangen alimentatie beoordeelt
5. Waarom de looptijd uitmaakt
6. Een rekenvoorbeeld
7. Kinderalimentatie en je hypotheek
8. Alimentatie afkopen en je hypotheek
9. De fiscale kant van alimentatie
10. Waar je verder op moet letten
11. Veelgestelde vragen

Hoe alimentatie meeweegt in je hypotheek

Bij een hypotheekaanvraag kijkt de geldverstrekker naar je inkomen, je vermogen en je financiële verplichtingen. Alimentatie raakt twee van die drie: het kan je inkomen verhogen als je het ontvangt, of als vaste last je ruimte verkleinen als je het betaalt. Daarom is alimentatie vaak dé factor die bepaalt hoeveel je na een scheiding kunt lenen.

Belangrijk om te weten: de precieze regels verschillen per geldverstrekker. De een telt ontvangen partneralimentatie ruimer mee dan de ander, en ook de behandeling van de looptijd verschilt. Juist daarom loont het om dit goed te laten uitzoeken in plaats van af te gaan op een algemene rekenmachine.

Partneralimentatie die je betaalt

Betaal je partneralimentatie aan je ex, dan ziet de geldverstrekker dat als een maandelijkse verplichting. Dat bedrag wordt van je inkomen afgetrokken voordat je maximale hypotheek wordt berekend. Het gevolg: je kunt minder lenen dan je op basis van je kale inkomen zou verwachten.

Hoe zwaar dat weegt, hangt af van de hoogte van de alimentatie en van de regels van de geldverstrekker. Een paar honderd euro per maand klinkt overzichtelijk, maar kan in de berekening zomaar tienduizenden euro's aan leenruimte schelen. Het is dus verstandig om dit vooraf scherp te hebben, zeker als je een nieuwe woning op het oog hebt.

Partneralimentatie die je ontvangt

Ontvang je partneralimentatie, dan is er goed nieuws: dit wordt gezien als inkomen en mag onder voorwaarden meetellen bij het bepalen van je maximale hypotheek. Voor wie na een scheiding met een lager eigen inkomen achterblijft, kan dat net het verschil maken om toch een passende woning te kunnen financieren.

Toch vertaalt ontvangen alimentatie zich niet één op één in een hogere hypotheek. Een geldverstrekker ziet het als een onzekere inkomstenbron, want de betaling kan stoppen, bijvoorbeeld als je ex werkloos raakt of als de afgesproken termijn afloopt. Daarom telt niet elke geldverstrekker het op dezelfde manier mee, en wil men vaak zekerheid over de hoogte en de duur, zoals vastgelegd in het echtscheidingsconvenant.

Hoe de geldverstrekker ontvangen alimentatie beoordeelt

Of en hoe ruim je ontvangen partneralimentatie meetelt, hangt af van een paar dingen waar de geldverstrekker naar kijkt. Hoe steviger je het kunt onderbouwen, hoe meer ruimte er meestal is:

• De vastlegging. Staat de alimentatie zwart op wit in het echtscheidingsconvenant of in een rechterlijke uitspraak? Dan is het harder dan een mondelinge afspraak en telt het eerder mee.
• De aantoonbaarheid. Geldverstrekkers willen vaak zien dat de alimentatie ook echt en op tijd wordt betaald, bijvoorbeeld via bankafschriften.
• De resterende looptijd. Hoe langer de alimentatie nog doorloopt, hoe zwaarder die mag meewegen (zie de volgende sectie).
• De explain-regeling. Bij een scheiding mag een geldverstrekker beargumenteerd afwijken van de standaardnormen. Soms is daardoor meer mogelijk dan een rekenmachine aangeeft. Het loont om je adviseur hierop te laten sturen.

Omdat elke aanbieder hier net iets anders mee omgaat, kan dezelfde situatie bij de ene geldverstrekker tot een hogere hypotheek leiden dan bij de andere. Een adviseur die meerdere partijen vergelijkt, haalt er daarom vaak meer uit.

Waarom de looptijd uitmaakt

Hoe lang je de partneralimentatie nog ontvangt, weegt mee in hoeverre een geldverstrekker het als inkomen accepteert. Sinds 2020 is de wettelijke maximale termijn voor partneralimentatie in de meeste gevallen vijf jaar, terwijl dat tot en met 2019 nog twaalf jaar was. Er gelden uitzonderingen, bijvoorbeeld bij huwelijken met jonge kinderen of bij langdurige huwelijken.

Voor je hypotheek betekent dit: loopt je alimentatie nog maar kort, dan zal een geldverstrekker die inkomsten voorzichtiger meenemen dan wanneer ze nog jaren doorlopen. Leg de afspraken over hoogte en duur daarom helder vast in het convenant, zodat je adviseur er bij de aanvraag mee kan rekenen.

Een rekenvoorbeeld

Een voorbeeld maakt duidelijk hoe groot het effect kan zijn. De exacte bedragen verschillen per geldverstrekker en per situatie, dus zie dit als illustratie, niet als belofte.

Stel, je betaalt 500 euro partneralimentatie per maand. Dat is 6.000 euro per jaar aan vaste verplichting. De geldverstrekker trekt die last mee in de berekening, waardoor je maximale hypotheek flink lager uitvalt dan op basis van je kale inkomen. In de praktijk kan zo'n maandbedrag tienduizenden euro's aan leenruimte kosten.

Draai je het om en ontvang je juist 500 euro partneralimentatie per maand die nog meerdere jaren doorloopt en netjes is vastgelegd, dan mag een deel daarvan als inkomen meetellen en stijgt je leenruimte. Hoeveel precies, hangt af van de looptijd en de geldverstrekker. Het laat vooral zien waarom een berekening op maat zo belangrijk is: dezelfde 500 euro werkt de ene kant heel anders uit dan de andere.

Kinderalimentatie en je hypotheek

Kinderalimentatie werkt anders dan partneralimentatie. Ontvang je kinderalimentatie, dan telt dit niet mee als inkomen voor je hypotheek. Het geld is immers bedoeld voor de kinderen en niet voor je woonlasten, dus de geldverstrekker laat het buiten beschouwing.

Betaal je kinderalimentatie, dan wordt dit in de standaard leennormen meestal niet als aparte maandlast meegerekend, anders dan bij partneralimentatie. De regels kunnen per geldverstrekker en per situatie verschillen, en in maatwerk kan er soms wel rekening mee worden gehouden. Laat daarom altijd je volledige situatie doorrekenen, zodat je precies weet waar je staat.

Alimentatie afkopen en je hypotheek

Soms kiezen ex-partners ervoor om de partneralimentatie in één keer af te kopen: in plaats van maandelijkse betalingen wordt er een bedrag ineens betaald. Dat kan invloed hebben op je hypotheek, en het werkt voor beide partijen anders.

Voor degene die afkoopt, vervalt de maandelijkse last, wat de leenruimte juist kan vergroten. Voor degene die de afkoopsom ontvangt, vervalt het maandelijkse inkomen uit alimentatie, terwijl er wel een bedrag aan vermogen binnenkomt. Soms wordt een afkoop verrekend met de overwaarde van de woning. Aan zo'n constructie zitten fiscale kanten, dus laat je hier altijd goed over informeren voordat je iets vastlegt. Wat op papier handig lijkt, kan fiscaal anders uitpakken dan gedacht.

De fiscale kant van alimentatie

Naast de hypotheek heeft alimentatie ook gevolgen voor de belasting, en die twee hangen samen. De hoofdlijnen:

• Partneralimentatie die je betaalt is aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. Dat verzacht de last enigszins.
• Partneralimentatie die je ontvangt is belast inkomen; daar betaal je dus belasting over.
• Kinderalimentatie is in principe niet aftrekbaar en niet belast.

Omdat ontvangen partneralimentatie belast is, is het bedrag dat je netto overhoudt lager dan het brutobedrag. Goed om mee te nemen in je woonbegroting, want je maandlasten betaal je natuurlijk uit je netto-inkomen.

Waar je verder op moet letten

Een paar punten die vaak over het hoofd worden gezien, maar die het verschil kunnen maken:

• Een overlijdensrisicoverzekering op de alimentatie. Ontvang je alimentatie, dan stopt die als je ex-partner overlijdt. Een verzekering kan dat risico afdekken, zodat je je woonlasten kunt blijven betalen.
• Geef alimentatie altijd op. Of je nu betaalt of ontvangt, het is belangrijke informatie voor de geldverstrekker. Verzwijgen heeft geen zin en kan je aanvraag in gevaar brengen.
• Neem de juiste stukken mee. Het convenant, een overzicht van de alimentatie en bankafschriften die de betalingen aantonen, maken de beoordeling een stuk soepeler.
• Een hogere hypotheek is geen reden om minder alimentatie te betalen. Kies je zelf voor een duurdere woning, dan is dat geen grond om je alimentatieverplichting te verlagen.
• De regels verschillen per geldverstrekker. De een rekent ontvangen alimentatie ruimer mee dan de ander; een adviseur die meerdere aanbieders vergelijkt haalt er vaak meer uit.

Veelgestelde vragen

Telt partneralimentatie mee als inkomen voor mijn hypotheek?

Ja, ontvangen partneralimentatie mag onder voorwaarden meetellen als inkomen. Hoeveel en hoe lang verschilt per geldverstrekker, omdat het als een onzekere inkomstenbron wordt gezien. De looptijd uit je convenant speelt hierbij een rol.

Kan ik minder lenen als ik alimentatie betaal?

Ja. Partneralimentatie die je betaalt wordt als vaste last van je inkomen afgetrokken, waardoor je maximale hypotheek lager uitvalt. De hoogte van de alimentatie bepaalt hoeveel dat scheelt.

Telt kinderalimentatie mee?

Ontvangen kinderalimentatie telt niet mee als inkomen. Betaalde kinderalimentatie wordt in de standaardnormen meestal niet als losse last meegerekend, maar dit kan per geldverstrekker en situatie verschillen.

Moet ik belasting betalen over ontvangen alimentatie?

Over ontvangen partneralimentatie betaal je inkomstenbelasting. Betaalde partneralimentatie is juist aftrekbaar. Kinderalimentatie is in principe niet belast en niet aftrekbaar.

Is het slim om de alimentatie af te kopen voor mijn hypotheek?

Dat kan voordelig zijn, maar het hangt sterk van je situatie af en er zitten fiscale kanten aan. Laat het altijd doorrekenen voordat je een afkoop vastlegt, zodat je weet wat het voor je hypotheek en je belasting betekent.

Hoeveel kan ik precies lenen met mijn alimentatie?

Dat hangt af van de hoogte en duur van de alimentatie, je inkomen en de regels van de geldverstrekker. Alleen een persoonlijke berekening geeft daar echt uitsluitsel over.

Laat je leencapaciteit doorrekenen

Alimentatie kan je hypotheek flink beïnvloeden, in beide richtingen. Omdat de regels per geldverstrekker verschillen, loont het om je situatie te laten doorrekenen door iemand die meerdere aanbieders vergelijkt. Lees ook ons artikel over een nieuwe hypotheek na scheiding en over ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid , bekijk onze pagina over hypotheekadvies of plan direct een vrijblijvend adviesgesprek.

Bronvermelding:

• Partner- en kinderalimentatie bij de hypotheektoets en explain-regeling: hypotheekpraktijk en geldverstrekkers, actueel
• Wettelijke termijn partneralimentatie en uitzonderingen: Rijksoverheid, actueel
• Fiscale behandeling en afkoop van alimentatie: Belastingdienst, actueel